Kategorie
Neony Nowej Huty przywracanie neonów renowacja neonów rewitalizacja neonów technika neonowa technikalia

Magiczna neonowa plazma

To co większość z Was zazwyczaj widzi obserwując świecące neony z poziomu ulicznego chodnika to, że tak to ujmę, „całokształt” neonu 😉 W tym przypadku jest to doskonale znany neon „kawiarnia”, który jest jednym z trzech neonów (obecnie) restauracji „Stylowa”.

Stylowy biały neon "kawiarnia" na odnowionej elewacji zabytkowego budynku

Jeśli jednak zbliżyć nos do świecącej rurki (tu mamy kropkę nad „i”), zaczyna robić się magicznie. Ta niebiesko świecąca „mgiełka” bezpośrednio przy elektrodach to plazma zjonizowanych gazów szlachetnych – neonu i argonu z domieszką par rtęci.

Powoduje ona świecenie białego proszku naniesionego na wewnętrzne ścianki szklanych rurek. Proszki oczywiście bywają różne, dlatego rurki neonowe świecą w różnych kolorach, natomiast ta magiczna plazma przeważnie jest właśnie taka jak tu, eteryczno-błękitna.

Neony restauracji „Stylowa” został zrekonstruowane na początku 2023 roku. Zadanie zrealizowane zostało przez Zarząd Budynków Komunalnych w Krakowie. Zrekonstruowano wszystkie trzy neony, po jednym na każdej z elewacji. Zadbano o wierność z oryginalnymi neonami, które zostały zamontowane na początku lat 70. XX wieku.

(foto: Paweł Bochenek, 2024)

Kategorie
historia krakowskich neonów przywracanie neonów

neon „Stylowa” znów zaświeci!

Zarząd Budynków Komunalnych na swoim społecznościowym fanpejdżu zapowiedział postem z 22 kwietnia br. plan przywrócenia kilku historycznych neonów kultowej nowohuckiej restauracji „Stylowa”. Neony te zamontowane zostały na początku lat 70. XX wieku w ramach tzw.”neonizacji Krakowa”. Cytujemy wpis w całości:

„Odtwarzamy neon „Stylowa” ❗❗❗ Prosimy o pomoc ❗❗❗Zarząd Budynków Komunalnych w Krakowie, przy współpracy z Dzielnicą XVIII oraz w uzgodnieniu ze wspólnotą mieszkaniową i najemcą lokalu położonego na os. Centrum C 3 w Krakowie – kawiarnia „Stylowa” – zamierza zrekonstruować neonowe napisy „Stylowa” i „kawiarnia”. Wraz z montażem neonów, uporządkowany zostanie wygląd elewacji w sąsiedztwie lokalu.

„Stylowa” funkcjonuje od l. 50. XX w. i niewątpliwie wpisała się w krajobraz Nowej Huty. Po wzniesieniu w bliskim sąsiedztwie pomnika Włodzimierza Lenina w 1973 r. dotychczasowe napisy zamieniono na neonowe z nowym liternictwem. Na dostępnych fotografiach widnieją napisy: „Stylowa” na elewacji wschodniej (bocznej) i „kawiarnia” na elewacji północnej (frontowej). Na elewacji od strony Alei Przyjaźni istniał prawdopodobnie napis „restauracja”, o czym świadczą ślady po mocowaniu liter, jednakże do zrekonstruowania napisu potrzebne są wszelkie możliwe zdjęcia, ilustracje itp.

Dlatego zwracamy się do wszystkich, którzy pamiętają świecące neony lub posiadają ich jakiekolwiek fotografie o podzielenie się wspomnieniami i udostępnienie fotografii! Będzie to bardzo duża pomoc przy pracach projektowych rekonstrukcji neonów. Wszelkie fotografie oraz informacje proszę kierować na adres:👉👉👉 halina.rojkowska-tasak@zbk.krakow.pl Zachęcamy do współpracy❗ Każda informacja może być ważna ❗ I Ty możesz pomóc przy odtworzeniu neonu „Stylowa” ❗😊

Aleja Róż, lata 70. XX wieku. Na elewacji „Stylowej” dwa napisy neonowe: Stylowa” i „Kawiarnia” (foto ze zbiorów Muzeum Krakowa).