Kategorie
Stowarzyszenie Historia neonów

Zajrzyj do Huty 2026

W tym roku „Krakowskie neony” debiutują w inicjatywie partycypacyjnej „Zajrzyj do Huty 2026”, organizowanej corocznie od kilkunastu lat.

W jej ramach w sobotę 19.09.2026 poprowadzimy spacer historyczny pt. „Neony Placu Centralnego”. Zbiórka pod neonem „Markiza”, os. Centrum A 1, godz. 15.00.

Krakowskie neony

Czym jest „Zajrzyj do Huty”?

Organizatorem „Zajrzyj do Huty jest Muzeum Nowej Huty”, które zaprasza do współpracy liczne instytucje, działające na terenie dzielnicy, oraz jej mieszkańców. Program imprezy obejmuje różnorodne wydarzenia i atrakcje dla odbiorców w każdym wieku – od dzieci po seniorów. Spacery, wycieczki autokarowe, gry terenowe, warsztaty dla dzieci i rodzin, zajęcia sportowe, zabawy podwórkowe, pokazy filmowe, wykłady dotyczące Nowej Huty wygłaszane przez specjalistów w różnych dziedzinach – to tylko niektóre z propozycji przygotowanych dla osób, które zdecydują się odwiedzić Nową Hutę.

Projekt Zajrzyj do Huty ma na celu nie tylko promowanie dziedzictwa i potencjału kulturalnego dzielnicy, ale też rozwijanie współpracy w sektorze lokalnych instytucji kultury i innych nowohuckich inicjatyw.

W tegorocznej inicjatywie „Zajrzyj do Huty” bierze udział aż 42 instytucji, fundacji, stowarzyszeń, w tym Inicjatywa „Krakowskie neony”.

Pełny program znajduje się na stronie: https://muzeumkrakowa.pl/oddzialy/zajrzyj-do-huty-2026

Program spaceru „Neony Placu Centralnego”

-> Na trasie naszego neonowego spaceru znajdą się zarówno neony istniejące (zabytkowe i historyczne), jak i te nieistniejące, ale ważne dla pamięci i dziedzictwa kulturowego Nowej Huty i Krakowa.
-> Podczas spaceru przedstawione zostaną opowieści i anegdoty pochodzące z badań i źródeł własnych, w większości nigdzie dotąd niepublikowane.
-> Uczestnicy odkryją historię i okoliczności postania nowohuckich neonów, poznają proces neonizacji wpisany w szerszy zamysł planistyczny oraz przyczyny stopniowego znikania tych charakterystycznych elementów miejskiego krajobrazu.
-> Będzie to przekrojowa opowieść o neonowym fenomenie.Start: pod neonem Markiza (Os. Centrum A1).Czas trwania: ok. 1,5 godz.Spacer odbędzie się niezależnie od pogody!
Mamy do dyspozycji wspaniałe arkady Placu Centralnego.Prowadzenie: Paweł Bochenek.
Wstęp: bezpłatnie.

Kategorie
Historia neonów

Krakowski neon Fryzjer ulica Wielopole 7

Krakowskie neony z lat 50. XX wieku są słabo znane, a ich historia tonie w mrokach braku źródeł czy relacji.

  Niewielki neon „Fryzjer” znany z projektu znajdującego się w Archiwum Narodowym w Krakowie (sygnatura zespołu 29.1410) był zaprojektowany i uzgadniany urzędowo w 1958 roku. Projektantem neonu był Andrzej Freyer, urodzony we Lwowie krakowski architekt i historyk sztuki (*1927 +2016).

  Analizując projekt neonu łatwo zauważyć, iż jest to dwustronny prostopadłościenny kaseton, z namalowaną na szybie barwną aplikacją. W tych latach nie używano, jak dziś, płyt z pleksi, ze względu na jej niedostępność. Napis „fryzjer” narysowany jest fantazyjnym autorskim liternictwem, drobne napisy również wyglądają na autorskie. Opis techniczny na drugim arkuszu rozwiewa wątpliwości czy był on projektowany jako rurka neonowa.

  Neon miał trafić nad lokal fryzjerski przy ul. Wielopole 7, ale czy został zainstalowany? tego właśnie nie wiadomo, brakuje fotografii, relacji. A wątpliwości trzeba mieć zawsze, znamy projektowane neony, które z pewnością nie zostały zamontowane.
  Warto przyjrzeć się wizualizacji wykonanej na fizycznej odbitce fotograficznej (bardzo częsta wtedy praktyka). Widać budynek PKO, z napisem na szczycie elewacji. I tu niespodzianka, jest to neon powstały jeszcze na początku lat 30. XX w. Jak widać przetrwał on wojnę i służył jeszcze długo po jej zakończeniu. Czy świecił? trudno powiedzieć, tu również brakuje informacji, fotografii, dokumentów.

Krakowskie neony

Wszystkie fotografie-skany pochodzą z Archiwum Narodowego w Krakowie. Autor fotografii wykorzystanej do wykonania wizualizacji nieznany, być może był nim autor projektu neonu.