{"id":287,"date":"2021-08-14T15:36:58","date_gmt":"2021-08-14T15:36:58","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowskieneony.pl\/?p=287"},"modified":"2024-06-27T12:14:30","modified_gmt":"2024-06-27T12:14:30","slug":"neony-hermes-z-ugorka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowskieneony.pl\/index.php\/2021\/08\/14\/neony-hermes-z-ugorka\/","title":{"rendered":"Neony Domu Handlowego „Hermes” z Ugorka"},"content":{"rendered":"\n

Dom Handlowy \u201eHermes\u201d (zaprojektowany przez A. Fo\u0142tyna i J. W\u0119glarskiego) zosta\u0142 oddany do u\u017cytku w 1973 roku. Prawdopodobnie ju\u017c w momencie otwarcia zosta\u0142 ozdobiony wieloma neonami. Znamy je z doskona\u0142ej fotografii Henryka Hermanowicza<\/a> wykonanej w po\u0142. lat 70. XX wieku. Fotografia zrobiona zosta\u0142a profesjonalnym aparatem \u015brednioformatowym 60×60 mm dzi\u0119ki czemu ma wysok\u0105 rozdzielczo\u015b\u0107 i mo\u017cna dostrzec wiele detali. <\/p>\n\n\n

\n
\"Krakowskie<\/figure><\/div>\n\n\n

Najwi\u0119kszym neonem domu handlowego osiedla Ugorek<\/a> by\u0142 neon dachowy „Hermes”. Zosta\u0142 umieszczony nad reprezentacyjn\u0105 elewacj\u0105 – od al. Jana Paw\u0142a II. Jego litery zosta\u0142y zamontowane do specjalnie zaprojektowanej i wybudowanej konstrukcji stalowej. Neon zosta\u0142 zaprojektowany prawdopodobnie autorskim fontem („czcionk\u0105”) bezszeryfowym, profil liter jest w\u0105ski, na jego licu poprowadzone zosta\u0142y a\u017c cztery linie rurek neonowych! W ten spos\u00f3b neon stawa\u0142 si\u0119 niezwykle dekoracyjny, ale te\u017c, poprzez zwielokrotnienie d\u0142ugo\u015bci rurek, o wiele dro\u017cszy w produkcji. Poza literami neon ten zosta\u0142 wzbogacony plastycznie dwoma ma\u0142ymi „spiralkami”. Wg mieszka\u0144c\u00f3w Ugorka neon ten \u015bwieci\u0142 na zielono, wi\u0119c same litery przestrzenne te\u017c musia\u0142y by\u0107 zielone lub w kolorze zbli\u017conym, np. w kolorze modnej wtedy pastelowej „mi\u0119ty”. Autor projektu tego neonu (jak i pozosta\u0142ych) nie jest znany.<\/p>\n\n\n

\n
\"Krakowskie<\/figure><\/div>\n\n\n

Na dachu, na lewo od neony „Hermes” znajdowa\u0142 si\u0119 inny neon dachowy. Zbudowany zosta\u0142 z poziomo zamontowanych do konstrukcji kilkudziesi\u0119ciu prostych rurek neonowych. Na ich tle umieszczone jest blaszane logo MHD.<\/p>\n\n\n

\n
\"Krakowskie<\/figure><\/div>\n\n\n

Na szczycie elewacji umieszczony zosta\u0142 neon – logo MHD (Miejski Handel Detaliczny). Ma on form\u0119 prostok\u0105tnego pola zbudowanego z 18 poziomych prostych rurek neonowych, na kt\u00f3rych umieszczone s\u0105 wyfrezowane z ocynkowanej blachy litery.<\/p>\n\n\n

\n
\"Krakowskie<\/figure><\/div>\n\n\n

Na parterze „Hermesa” umieszczony zosta\u0142 (znajduj\u0105cy si\u0119 do dzi\u015b) sklep spo\u017cywczy, kt\u00f3ry zosta\u0142 oznakowany neonem „artyku\u0142y spo\u017cywcze”. By\u0142y to typowe litery blokowe 3D, na kt\u00f3rych zamontowane zosta\u0142y rurki neonowe.<\/p>\n\n\n

\n
\"Krakowskie<\/figure><\/div>\n\n\n

R\u00f3wnie\u017c na parterze, obok sklepu spo\u017cywczego znajdowa\u0142a si\u0119 kawiarnia, kt\u00f3ra mia\u0142a sw\u00f3j neon „cafe bar”. Neon ten zrealizowany by\u0142 rurkami montowanymi bezpo\u015brednio do elewacji. Poni\u017cej zmieszczono jeszcze jeden neon – „Ruch”.<\/p>\n\n\n

\n
\"Krakowskie<\/figure><\/div>\n\n\n

Ju\u017c na innej elewacji, od ul. U\u0142an\u00f3w, umieszczony zosta\u0142 neon stanowi\u0105cy identyfikacj\u0119 wizualna ksi\u0119garni. Technologicznie ma on tak\u0105 sam\u0105 form\u0119 jak wspomniany wy\u017cej neon „Ruch”, jednak zastosowano ca\u0142kiem inne liternictwo z bardzo mocno zaznaczonymi tzw. „szeryfami”<\/a>.<\/p>\n\n\n

\n
\"Krakowskie<\/figure><\/div>\n\n\n

Ale to jeszcze ne wszystkie neony, ksi\u0119garnia zosta\u0142a ozdobiona jeszcze jednym – mocno stylizowana sow\u0105! Neon ten skonstruowany i zamontowanym zosta\u0142 prostopadle do elewacji jako tzw. „semafor”. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna by\u0142o j\u0105 podziwia\u0107 z dw\u00f3ch stron.<\/p>\n\n\n

\n
\"Krakowskie<\/figure><\/div>\n\n\n

Poniewa\u017c fotografia zilustrowa\u0142a dwie elewacje, nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce na pozosta\u0142ych r\u00f3wnie\u017c znajdowa\u0142y si\u0119 jeszcze inne neony. Ponadto budynek ozdobiony by\u0142 neonowymi o\u015bwietleniami architektonicznymi z postaci poziomych linii: g\u00f3rna na poziomie dachu (cztery linie neonowe), druga – tu\u017c powy\u017cej gzymsu pomi\u0119dzy poziomem parteru i pierwszej kondygnacji (dwie linie neonowe). Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce praktycznie ka\u017cdy neon „Hermesa” wykonany jest w innej technologii. Najwyra\u017aniej priorytetem nie by\u0142a sp\u00f3jno\u015b\u0107 stylistyczna, a wprost przeciwnie, zademonstrowanie mnogo\u015bci sposob\u00f3w wykorzystania klasycznego neonu szklanego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dom Handlowy \u201eHermes\u201d (zaprojektowany przez A. Fo\u0142tyna i J. W\u0119glarskiego) zosta\u0142 oddany do u\u017cytku w 1973 roku. Prawdopodobnie ju\u017c w momencie otwarcia zosta\u0142 ozdobiony wieloma neonami. Znamy je z doskona\u0142ej fotografii Henryka Hermanowicza wykonanej w po\u0142. lat 70. XX wieku. … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[40,41,24,7,23],"class_list":["post-287","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-historia-krakowski-neonow","tag-hermes","tag-ksiegarnia","tag-neonizacja-krakowa","tag-neony-prl","tag-ugorek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowskieneony.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/287","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowskieneony.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowskieneony.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskieneony.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskieneony.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=287"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/krakowskieneony.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/287\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":549,"href":"https:\/\/krakowskieneony.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/287\/revisions\/549"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowskieneony.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskieneony.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskieneony.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}